Saunaweetjes

Sauna, wat betekent dat?
Met sauna, ook wel Fins badderen genoemd, wordt een droog heteluchtbad bedoeld, waar temperaturen heersen tot wel 100°C. De luchtvochtigheid is erg gering en ligt maximaal op 10 procent. Een typisch kenmerk van het saunabaden zijn de extreme temperatuurwisselingen van heet en koud. Eerst stelt u zich in de zweetruimte bloot aan zo’n hevige warmte, dat u er aansluitend voor moet zorgen dat uw lichaamstemperatuur door afkoeling weer op een normaal niveau brengt. Daarom gaat u vanuit de zweetcabine rechtstreeks naar de afkoelruimte. Hier koelt u zichzelf af met ijskoud water. Als u de opwarmfase en afkoelfase achter de rug hebt, is dat het einde van uw eerste saunaronde.

Hoe warmt de Sauna u op?
Als u ontspanning door warmte zoekt, dan bent u in de sauna op de juiste plaats. Als u de saunacabine binnengaat, slaat de droge hitte u al onmiddellijk tegemoet. Terwijl uw huid aan de buitenkant nog een temperatuur heeft van 30 tot 34 °C, heerst er in de sauna een luchttemperatuur tussen de 90-100 °C. Al binnen enkele minuten ontstaat er tussen u en de lucht om u heen een uitwisseling van warmte.

Zodra u zich binnen in de houten saunacabine bevindt, komt uw huid door de verwarmde lucht in aanraking met de extreme warmte. De warmteoverdracht via de lucht is echter relatief gering. Dat ligt enerzijds aan het feit dat lucht slechts een warmtegeleider is. Anderzijds wordt er over het hele huidoppervlak een beschermende isolatielaag verspreid. Dat is een dun luchtkussen dat door de lichaamseigen warmtestraling wordt gevormd. Dit warmtekussen weert de saunawarmte in zekere mate af.

Een andere manier van warmteoverdracht ontstaat binnen in de saunacabine door het rechtstreeks huidcontact met het houten materiaal zodra u op de opgewarmde banken gaat liggen of zitten.

Waarom zijn saunacabines van hout?
Saunacabines zijn te verkrijgen in verschillende soorten hout. Door de hitte die door de saunakachel wordt afgegeven, wordt het hout tot wel 100 °C verwarmd. Aangezien hout goed warmte kan vasthouden, geeft het de vastgehouden warmte langzaam en gelijkmatig in de vorm van stralingsenergie aan de omringende lucht af. Stralingsenergieën hebben de eigenschap dat ze warmte creëren zodra ze een voorwerp raken. Denkt u maar eens aan de vakantiegangers die in de winter naar de bergen gaan. Met ontbloot bovenlijf liggen ze zij aan zij op een zonneterras voor de skihut, om een kleurtje te krijgen. Blijkbaar hebben de zonneaanbidders geen last van het feit dat de buitentemperatuur onder het vriespunt ligt – de zonnestraling warmt hen op. De stralen zelf zijn echter helemaal niet warm! De frequenties waarmee ze het huidoppervlak raken zijn van doorslaggevende betekenis. Ze brengen op atomair niveau de moleculaire structuren in het huidweefsel in beweging. Daarbij ontstaat warmte. Hetzelfde fenomeen ervaart u in de sauna. Ook hier zijn het vooral de stralingenergieën van het hout, die uw lichaam opwarmen.

Zweten is levensnoodzakelijk!
In totaal bezit ieder mens bijna drie miljoen zweetklieren. Dat zijn zeer kleine organen, die over het hele lichaam zijn verspreid. De vloeistof die de zweetklieren tijdens het transpireren afgeven, is afkomstig uit de haarvaatjes, de zeer dunnen bloedvaten die zich in het onderhuidse weefsel bevinden. Op maar zeven vierkante centimeter huid is plaats voor vier tot vijf meter aan elkaar geregen haarvaatjes. Zodra de doorbloeding verhoogd wordt, geven deze haarvaatjes een vloeistof af. Die wordt door de zweetklieren opgenomen en in de vorm van kleine zweetpareltjes afgegeven aan het huidoppervlak. Daar lopen ze dan samen tot een platte film, die de huid bedekt.

Dit om het lichaam te beschermen tegen een levensbedreigende ophoping van warmte, verdampen de zweetdruppels op uw huid. De transpiratievloeistof verandert in gasvormige waterdamp. Er wordt een natuurkundige wet in werking gezet; bij het overgaan van een vloeibare naar een gasvormige toestand wordt er warmte ontrokken aan de omgeving – er ontstaat verdampingskou. De lucht boven de huidoppervlak koelt onmiddellijk af en het gevaar is verbannen: uw kerntemperatuur blijft constant en de levensbelangrijke lichaamsfuncties blijven behouden. Voorwaarde voor dit natuurkundige proces is echter wel dat de lucht in de sauna droog is. Zou de luchtvochtigheid te hoog zijn, dan zou het lichaam een gevaarlijke ophoping van warmte kunnen ontstaan. Hoe efficiënt de warmteafweer door verdamping is, tonen natuurkundige metingen aan. Bij verlies van een liter zweet door verdamping aan het huidoppervlak, wordt aan het lichaam meer dan 600 kilocalorieën warmte onttrokken, net zoveel energiereserve als er in 100 gram boter zit.


Tijd

Als u optimaal wilt profiteren van uw wellnessuitstapje, dan zou u minstens twee uur moeten plannen voor drie saunarondes. Hierbij dient opgemerkt te worden, dat niets moet. Kijkend naar de tijdsduur van een saunaronde worden 12 tot 15 minuten geadviseerd.

Sauna bloot; op zijn best!
U zult waarschijnlijk niet douchen in badpak of zwembroek. Het heeft eveneens weinig zin om met textiel bekleed de zweetcabine binnen te gaan, want daarme zou u uw lichaam de gezondheidstimulerende zweetbeleving onthouden en ze zelfs tegengaan, waardoor een opeenhoping van warmte veroorzaakt zou kunnen worden. Synthetische badkleding zoals bikini, badpak of zwembroek worden in de sauna verwarmd. Ze absorberen zweet en remmen het verdampingsproces op de huid af. Bovendien kunnen er lichte ontstekingen ontstaan, waarbij de huid onaangenaam rood wordt, zogenaamd contacteczeem. Wees ook voorzichtig met sieraden! Kettingen, oorbellen en dergelijke worden gloeiend heet, waardoor u zich eraan kunt branden. En of het materiaal tegen de hitte bestand is, is ook maar de vraag.

Contactlenzen in de sauna
Mensen met contactlenzen kunnen last krijgen van een schurend of branderig gevoel. Echter is dit per individueel anders. De warmte is niet schadelijk voor de lenzen. Het branderig en schurend gevoel kunt u tegen gaan door regelmatig met de ogen te knipperen. Zo voorkomt u dat het blindvlies van uw ogen uitdroogt.

Eten voor de sauna!
Een volle buik zweet niet graag! Voordat u de sauna ingaat, zou uw laatste hoofdmaaltijd minstens twee uur geleden moeten zijn. Als u met een volle maag de sauna binnengaat, moet uw lichaam niet alleen de moeite doen om de warmte af te weren, maar ook nog het werk voor de spijsvertering verrichten. Dat is voor sommige te veel van het goede. Mogelijke gevolgen zijn: een tekort aan bloed in de hersenen waardoor hoofdpijn en/of eventuele duizeligheid een rol gaat spelen. Het is daarom verstandig om voordat u naar de sauna gaat licht verteerbaar eten te nuttige zoals een salade of vruchtenkwark.
Om het gezondheidsbevorderende effect van de sauna beter te benutten, is het aan te bevelen ook na het bezoek licht verteerbaar eten te nuttigen. Dat ondersteunt uw organisme bij het ontslakken en ontslanken. Pas vooral op met voedingsmiddelen die veel suiker en vet bevatten.

Wanneer drinken?
Drink helemaal niets tijdens een saunaronde! Het lijkt op het eerste gezicht weliswaar zinvol om het vochtverlies dat door het zweten ontstaat, meteen weer aan te vullen, maar dat zou niet goed zijn. Het is beter wanneer uw lichaam het zweetvocht dat het gaat uitscheiden ontrekt aan de waterreservoirs van het lichaamsweefsel en niet uit een fles mineraalwater. Na het saunabezoek kunt u de waterreservoirs weer veelvuldig aanvullen. 

Het aantal saunarondes!
Als u eenmaal per week uw sauna gebruikt, dan volstaan drie rondes. Meer rondes achterelkaar zouden te veel van uw lichaam vergen en zijn vermoeiend. Het zou zelfs kunnen dat het ontspanningseffect helemaal verloren gaat. Als u voldoende hebt aan één of twee rondes dan is dat ook prima.
Als u dagelijks gebruik maakt van de sauna, dan zult u snel vaststellen dat zelfs een enkele saunaronde volstaat.

Pas op! Parfum
Mocht u van plan zijn de sauna welriekend binnen te stappen, zonder een reinigingsdouche te nemen, kan dit tot een fiasco uitlopen. In de extreme saunahitte verdampt parfum zeer snel tot een geurwolk en die zou in de krappe ruimte andere gebruikers van de sauna overlast kunnen bezorgen. De geurwolk kan een zeer onaangename werking hebben op de eigen lichaamsgeur. Daarnaast is gezichtscrème voor het gebruik van de sauna af te raden. Gezichtscrèmes smelten als boter onder de invloed van warmte! Mogelijk gevolg: prikkende ogen.